San Francisco ATC geeft twee United-vluchten vrijwel gelijktijdig start klaring

Op 24 januari 2026, kort na middernacht, deed zich op San Francisco International Airport (SFO) een opvallende gebeurtenis voor waarbij twee toestellen van United Airlines bijna gelijktijdig hun start begonnen vanaf parallelle startbanen. Hoewel er geen direct gevaar ontstond en de situatie snel werd gecorrigeerd, trok het incident aandacht vanwege de uitzonderlijke volgorde van de gegeven startklaringen.

De betrokken vluchten waren:

United Airlines vlucht UA2621, uitgevoerd met een Boeing 777-200ER, met bestemming Houston (IAH).
United Airlines vlucht UA2312, uitgevoerd met een Boeing 737 MAX, met bestemming San José, Costa Rica (SJO).

SFO beschikt over parallelle startbanen – in dit geval Runway 1R en Runway 1L – die vaak gelijktijdig worden gebruikt om het luchtverkeer efficiënt af te handelen. Dit systeem werkt veilig zolang de onderlinge afstand tussen vertrekkende toestellen volgens vaste normen wordt aangehouden.

UA2621, de grotere Boeing 777, kreeg toestemming om te vertrekken vanaf Runway 1R. Door de lengte en spanwijdte van het toestel, en de specifieke ligging van de taxibanen op SFO, had het vliegtuig meer tijd nodig om de baan volledig op te rijden en correct uit te lijnen.

Kort daarna kreeg UA2312 instructie om zich op te stellen op Runway 1L. Ongeveer een halve minuut later volgde ook voor dit toestel de officiële startklaring. Omdat de 777 nog bezig was met positioneren, begonnen beide vliegtuigen hun startrol vrijwel gelijktijdig. Hierdoor ontstond een situatie met verminderde standaardafstand tussen twee vertrekkende toestellen met vergelijkbare vertrekprocedures.

Directe ingreep na opstijgen waarborgt veilige afstand

Zodra beide vliegtuigen loskwamen van de grond, merkte de verkeersleider dat de onderlinge afstand kleiner was dan gewenst. In de lucht gelden strikte regels voor horizontale en verticale separatie, vooral wanneer toestellen vergelijkbare routes volgen.

De verkeersleider gaf onmiddellijk aangepaste koersinstructies (vectors) om de toestellen uit elkaar te laten divergeren. Door verschillende richtingen toe te wijzen werd de vereiste afstand snel hersteld.

Na de overdracht naar departure control vroeg een van de piloten om verduidelijking, omdat de nieuwe koers afweek van de geplande SSTIK departure route. De verkeersleiding bevestigde dat de wijziging noodzakelijk was om de veiligheid te garanderen.

Volgens beschikbare informatie verliep de communicatie professioneel en rustig. De cockpitbemanningen voerden hun taken uit volgens standaardprocedures en reageerden adequaat op de aangepaste instructies. Beide vluchten zetten hun reis voort zonder verdere complicaties en bereikten hun bestemmingen veilig.

Belangrijk is dat er geen sprake was van een bijna-botsing of directe noodsituatie. De situatie bleef binnen controleerbare marges en werd snel gecorrigeerd.

De rol van timing bij parallelle baanoperaties

Parallelle startbanen worden wereldwijd gebruikt om de capaciteit van luchthavens te vergroten. Wanneer twee toestellen tegelijkertijd mogen vertrekken, moet de luchtverkeersleiding rekening houden met meerdere factoren:

De grootte en prestaties van het vliegtuig
De tijd die nodig is om de startbaan op te rijden
De acceleratie tijdens de startrol
De geplande vertrekroute
De afstand tussen toestellen bij het verlaten van het luchtruim rond de luchthaven

In dit geval lijkt de verkeersleider te hebben onderschat hoeveel tijd de Boeing 777 nodig had om volledig gereed te zijn voor vertrek. Een widebody-vliegtuig zoals de 777 reageert anders dan een smaller toestel zoals de 737 MAX. De fysieke afmetingen en het gewicht beïnvloeden niet alleen het taxiën, maar ook de startprocedure.

De 737 stond al correct opgesteld en kon vrijwel direct versnellen. Daardoor ontstond een vrijwel gelijktijdige start, terwijl beide toestellen vergelijkbare routinginstructies volgden. Dat vergrootte de noodzaak voor snelle correctie.

Menselijke factoren en nachtelijke operaties

Luchtverkeersleiding is een hoogcomplexe taak waarbij menselijke besluitvorming centraal staat. Ondanks geavanceerde radarsystemen en digitale hulpmiddelen moeten verkeersleiders voortdurend realtime beslissingen nemen.

Nachtelijke operaties brengen extra uitdagingen met zich mee:

Mogelijke vermoeidheid
Lagere verkeersintensiteit, wat soms tot minder routine kan leiden
Beperkte personeelsbezetting
Verminderde visuele referenties

Hoewel moderne systemen waarschuwingsmechanismen bevatten, blijft het inschatten van timing grotendeels afhankelijk van ervaring en aandacht. In dit geval lag de fout niet in het systeem zelf, maar in een menselijke inschatting van enkele tientallen seconden.

Wat dit incident positief onderscheidt, is de snelle herkenning van het probleem. De verkeersleider ondernam direct actie, gaf duidelijke instructies en herstelde de vereiste afstand voordat de situatie kon escaleren.

Professioneel handelen van bemanning en verkeersleiding

Een belangrijk aspect van dit voorval is het professionele optreden van zowel de verkeersleiding als de cockpitbemanningen. In de luchtvaart zijn onverwachte instructies geen uitzondering. Piloten worden uitgebreid getraind om flexibel en kalm te reageren op aangepaste routes of wijzigingen in vertrekprocedures.

Ook de verkeersleiding handelde volgens veiligheidsprotocollen door onmiddellijk corrigerende maatregelen te nemen. Het incident laat zien dat het luchtvaartveiligheidssysteem meerdere lagen van bescherming bevat. Zelfs wanneer een inschattingsfout optreedt, zorgen procedures en training ervoor dat risico’s snel worden beperkt.

Conclusie

Het voorval op San Francisco International Airport toont hoe kritisch timing is bij parallelle startbaanoperaties. Een kleine inschattingsfout bij het positioneren van een widebody-vliegtuig leidde tot bijna gelijktijdige starts van twee United Airlines-toestellen.

Dankzij snelle correctieve instructies en professioneel handelen van alle betrokkenen werd de vereiste separatie snel hersteld en bleef de veiligheid gewaarborgd. Het incident benadrukt zowel de complexiteit van luchtverkeersleiding als de robuustheid van het veiligheidssysteem binnen de moderne luchtvaart.